डायथियोथ्रिटॉल (DTT) हा एक सामान्यपणे वापरला जाणारा रिड्यूसिंग एजंट आहे, ज्याला नवीन ग्रीन अॅडिटिव्ह म्हणूनही ओळखले जाते. हे दोन मर्कॅप्टन गट (-SH) असलेले एक लहान आण्विक सेंद्रिय संयुग आहे. त्याच्या रिड्यूसिंग गुणधर्मांमुळे आणि स्थिरतेमुळे, DTT चा वापर जैव-रसायनशास्त्र आणि आण्विक जीवशास्त्राच्या प्रयोगांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
डीटीटीची मुख्य भूमिका प्रथिने आणि इतर जैवरेणूंमधील डायसल्फाइड बंधांचे क्षपण करणे ही आहे. डायसल्फाइड बंध हा प्रथिनांच्या घडी घालण्याचा (फोल्डिंग) आणि स्थिरतेचा एक महत्त्वाचा भाग आहे, परंतु काही विशिष्ट प्रायोगिक परिस्थितींमध्ये, जसे की रिड्यूसिबल एसटीएस-पीएजीई विश्लेषण, प्रथिनांचे पुनर्संयोजन आणि घडी घालणे, प्रथिनांची अवकाशीय रचना उलगडण्यासाठी डायसल्फाइड बंधांचे दोन थायोल गटांमध्ये क्षपण करणे आवश्यक असते. डीटीटी डायसल्फाइड बंधांशी अभिक्रिया करून त्यांचे मर्कॅप्टन गटांमध्ये क्षपण करू शकते, ज्यामुळे प्रथिनांची अवकाशीय रचना खुली होते आणि तिचे विश्लेषण व हाताळणी करणे सोपे होते.
एन्झाइमची क्रियाशीलता आणि स्थिरता यांचे संरक्षण करण्यासाठी देखील DTT चा वापर केला जाऊ शकतो. काही एन्झाइम-उत्प्रेरित अभिक्रियांमध्ये, ऑक्सिडंटमुळे एन्झाइमची क्रियाशीलता कमी होऊ शकते. DTT ऑक्सिडंट्ससोबत अभिक्रिया करून त्यांना निरुपद्रवी पदार्थांमध्ये रूपांतरित करते, ज्यामुळे एन्झाइमची क्रियाशीलता आणि स्थिरता यांचे संरक्षण होते.
बीटा-मरकॅप्टोइथेनॉल (β-ME) सारख्या पारंपरिक क्षपणकारकांच्या तुलनेत, DTT हा अधिक सुरक्षित आणि स्थिर क्षपणकारक मानला जातो. तो केवळ जलीय द्रावणातच स्थिर नसतो, तर उच्च तापमान आणि आम्ल-आम्लारी परिस्थितीतही आपले क्षपणकारक गुणधर्म टिकवून ठेवतो.
डीटीटीचा वापर तुलनेने सोपा आहे. सामान्यतः, डीटीटी एका योग्य बफरमध्ये विरघळवून प्रायोगिक प्रणालीमध्ये टाकले जाते. डीटीटीची इष्टतम सांद्रता विशिष्ट प्रयोगानुसार निश्चित करणे आवश्यक असते आणि सामान्यतः ती 0.1-1mM च्या श्रेणीत वापरली जाते. कमी सांद्रतेमुळे पेशींच्या वाढीवरील प्रतिकूल परिणाम कमी होऊ शकतात आणि लक्ष्य प्रथिनांच्या अतिअभिव्यक्तीमुळे होणारी पेशीविषारीता कमी होऊ शकते. जास्त सांद्रतेमुळे पेशींवर अतिरिक्त चयापचय भार पडू शकतो, ज्यामुळे पेशींची वाढ आणि अभिव्यक्ती कार्यक्षमतेवर परिणाम होतो.
वेगवेगळ्या सांद्रतांवर आयपीटीजी (IPTG) प्रेरण चाचण्या घेऊन लक्ष्य प्रथिनाच्या अभिव्यक्ती पातळीचे मूल्यांकन करणे, हा इष्टतम सांद्रता निश्चित करण्याचा एक मार्ग असू शकतो. आयपीटीजीच्या विविध सांद्रता (उदा. ०.१ एमएम, ०.५ एमएम, १ एमएम, इत्यादी) वापरून लहान-प्रमाणातील संवर्धन चाचण्या केल्या जाऊ शकतात आणि लक्ष्य प्रथिनाच्या अभिव्यक्ती पातळीचे निरीक्षण करून (उदा. वेस्टर्न ब्लॉट किंवा फ्लुरोसेन्स डिटेक्शन) वेगवेगळ्या सांद्रतांवरील अभिव्यक्ती परिणामाचे मूल्यांकन केले जाऊ शकते. प्रायोगिक परिणामांनुसार, सर्वोत्तम अभिव्यक्ती परिणाम असलेली सांद्रता इष्टतम सांद्रता म्हणून निवडली गेली.
याव्यतिरिक्त, समान प्रायोगिक परिस्थितीत सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या IPTG सांद्रता श्रेणी समजून घेण्यासाठी आपण संबंधित साहित्य किंवा इतर प्रयोगशाळांच्या अनुभवाचा संदर्भ घेऊ शकता आणि नंतर प्रायोगिक गरजेनुसार अनुकूलन व समायोजन करू शकता.
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की इष्टतम सांद्रता वेगवेगळ्या अभिव्यक्ती प्रणाली, लक्ष्य प्रथिने आणि प्रायोगिक परिस्थितीनुसार बदलू शकते, म्हणून प्रत्येक प्रकरणानुसार अनुकूलन करणे सर्वोत्तम आहे.
थोडक्यात, DTT हा एक सामान्यपणे वापरला जाणारा रिड्यूसिंग एजंट आहे, ज्याचा उपयोग प्रथिने आणि इतर जैवरेणूंमधील डायसल्फाइड बंध कमी करण्यासाठी आणि एन्झाइमची क्रियाशीलता व स्थिरता टिकवण्यासाठी केला जातो. जैवरसायनशास्त्र आणि आण्विक जीवशास्त्रातील प्रयोगांमध्ये याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला गेला आहे.
पोस्ट करण्याची वेळ: २८ सप्टेंबर २०२३