व्हिटॅमिन बी३ (निकोटिनिक अॅसिड/नियासिन) सीएएस: ५९-६७-६

हृदय व रक्तवाहिन्यांचे आरोग्य, लिपिड चयापचय आणि एकूण रक्ताभिसरण कार्याला आधार देण्यासाठी नियासिनचा वापर आहारातील पूरक आणि पौष्टिक फॉर्म्युलेशनमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. निकोटिनामाइड एडेनाइन डायन्यूक्लियोटाइड (NAD) आणि निकोटिनामाइड एडेनाइन डायन्यूक्लियोटाइड फॉस्फेट (NADP) या कोएन्झाईम्सचा पूर्वगामी घटक म्हणून, नियासिन अनेक चयापचय क्रियांमध्ये भाग घेते, पोषक तत्वांचे ऊर्जेमध्ये रूपांतर करण्यास मदत करते आणि पेशीय श्वसन व एटीपी संश्लेषणात योगदान देते. त्यामुळे, हृदयाचे आरोग्य, कोलेस्ट्रॉल व्यवस्थापन आणि ऊर्जा निर्मिती यांवर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या फॉर्म्युलेशनमध्ये त्याचा समावेश केला जातो. ऊर्जा चयापचयातील भूमिकेव्यतिरिक्त, संतुलित कोलेस्ट्रॉल पातळीला प्रोत्साहन देऊन निरोगी लिपिड प्रोफाइलला आधार देण्याच्या क्षमतेसाठी नियासिन ओळखले जाते. लिपिड चयापचयाशी संबंधित विशिष्ट हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी समस्यांवर उपाय करण्यासाठी तयार केलेल्या आहारातील पूरकांमध्ये याचा वापर केला जातो, जसे की निरोगी ट्रायग्लिसराइड पातळीला आधार देणे आणि शरीरातील कोलेस्ट्रॉलचे प्रमाण अनुकूल करणे. शिवाय, पेलाग्रा आणि काही लिपिड-संबंधित विकारांसारख्या विशिष्ट आरोग्य स्थितींवर उपाय करण्याच्या संभाव्य फायद्यांसाठी औषधनिर्माण उद्योगात नियासिनचा उपयोग होतो. औषधी निर्मितीमध्ये त्याचा वापर आरोग्य व्यावसायिकांच्या मार्गदर्शनाखाली नियासिनच्या कमतरतेवर उपचार करण्यासाठी आणि हायपरलिपिडेमियाच्या पूरक व्यवस्थापनासाठी केला जाऊ शकतो. याव्यतिरिक्त, विविध खाद्यपदार्थांमधील पौष्टिक घटक वाढवण्यासाठी अन्न उद्योगात नियासिनचा वापर पोषणमूल्ये वाढवण्याच्या उद्देशाने केला जातो, ज्यामुळे सूक्ष्मपोषक तत्वांची कमतरता कमी करण्याच्या सार्वजनिक आरोग्य प्रयत्नांना हातभार लागतो. पोषणमूल्ये वाढवलेल्या अन्नपदार्थांमध्ये त्याचा समावेश केल्याने, अपुऱ्या नियासिन सेवनाचा धोका असलेल्या लोकसंख्येला आवश्यक 'बी' जीवनसत्त्वे मिळण्यास मदत होते, ज्यामुळे एकूण पोषक तत्वांची पुरेशी उपलब्धता आणि आरोग्य सुधारते. एकंदरीत, आहारातील पूरक आहार, अन्न पोषणमूल्ये वाढवणे आणि औषधनिर्माण क्षेत्रातील नियासिनचे बहुविध उपयोग, सध्याच्या वैज्ञानिक समजुती आणि औद्योगिक पद्धतींनुसार, हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी आरोग्य, चयापचय कार्य आणि सर्वांगीण सुस्थितीला आधार देणारे एक मूलभूत पोषक तत्व म्हणून त्याचे महत्त्व अधोरेखित करतात.