-
व्हिटॅमिन बी१५ (पँगॅमिक ऍसिड) सीएएस:११००६-५६-७ उत्पादक पुरवठादार
पँगामिक ॲसिड, ज्याला पँगामेट असेही म्हणतात, हे डी-ग्लुकोनो डायमिथाइल अमिनो ॲसिटिक ॲसिड नावाच्या रासायनिक संयुगाला दिलेले नाव आहे. सुरुवातीला अर्न्स्ट टी. क्रेब्स, सिनियर आणि त्यांचा मुलगा अर्न्स्ट टी. क्रेब्स, ज्युनियर यांनी विविध प्रकारच्या आजारांच्या उपचारांसाठी एक औषधी संयुग म्हणून याचा प्रचार केला होता. त्यांनी या रसायनाला "व्हिटॅमिन बी१५" असेही म्हटले, जरी ते खरे व्हिटॅमिन नाही, त्याला कोणतेही पौष्टिक मूल्य नाही, कोणत्याही आजाराच्या उपचारात त्याचा कोणताही ज्ञात उपयोग नाही आणि त्याला "भोंदू उपाय" म्हटले गेले आहे. "पँगामिक ॲसिड" असे लेबल असलेल्या अनेक संयुगांचा अभ्यास केला गेला असला किंवा त्यांची विक्री झाली असली तरी, क्रेब्स कुटुंबाने पँगामिक ॲसिड असल्याचा दावा केलेल्या संयुगांसह, कोणत्याही रासायनिक संयुगामध्ये त्या संयुगाच्या मूळ वर्णनात नमूद केलेली वैशिष्ट्ये असल्याचे वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेले नाही.
-
व्हिटॅमिन के४ (ऍसिटोमेनाफ्थोन) सीएएस: ५७३-२०-६ उत्पादक पुरवठादार
मेनाडिओल डायॲसिटेट (व्हिटॅमिन के४) हे रक्त प्रभावीपणे गोठण्यासाठी आणि हाडांचे योग्य कॅल्सीफिकेशन राखण्यासाठी आवश्यक आहे. व्यावहारिकदृष्ट्या, मेनाडिओल डायॲसिटेट (व्हिटॅमिन के४) हे कॉक्सिडिओसिस नावाच्या रक्तस्रावी प्रकारच्या आजाराच्या उपचारात मदत करते.
-
व्हिटॅमिन बी४ (ॲडेनाइन फॉस्फेट) सीएएस: ७३-२४-५ उत्पादक पुरवठादार
Aॲडेनाइन हा डीएनए आणि आरएनए बनवणाऱ्या प्युरिन नायट्रोजनयुक्त बेसपैकी एक आहे; तो दोन कार्बन-नायट्रोजन वलयांनी बनलेला असतो. ॲडेनाइन डीएनएमध्ये थायमिनसोबत आणि आरएनएमध्ये युरॅसिलसोबत बंध तयार करतो (बेस पेअरिंगचा नियम पहा); तसेच तो ॲडेनोसिन ट्रायफॉस्फेटसारख्या इतर रेणूंचाही एक प्रमुख घटक आहे.
-
व्हिटॅमिन सी पाल्मिटॅट CAS:137-66-6 उत्पादक पुरवठादार
एस्कॉर्बिल पाल्मिटेट हे एस्कॉर्बिक ॲसिडचे एक लिपोफिलिक व्युत्पन्न आहे, ज्यात अँटिऑक्सिडंट आणि अँटीप्रोलिफरेटिव्ह गुणधर्म आहेत. ते पेशी-मुक्त चाचण्यांमध्ये हायड्रॉक्सिल रॅडिकल्स नष्ट करते. एस्कॉर्बिल पाल्मिटेट (०.०१%) सोयाबीन, करडई, सूर्यफूल, शेंगदाणा आणि मक्याच्या तेलाच्या स्व-ऑक्सिडीकरणाचा दर कमी करते. जेव्हा ते त्वचेवर लावले जाते, तेव्हा ते उंदरांमध्ये फॉरबॉल १२-मायरिस्टेट १३-ॲसिटेट (TPA) मुळे होणारी एपिडर्मल ऑर्निथिन डीकार्बॉक्सिलेजची क्रियाशीलता आणि डीएनए संश्लेषणातील वाढ एकाग्रतेवर अवलंबून असलेल्या पद्धतीने रोखते.
-
झिंक पिकोलीनेट CAS:17949-65-4 उत्पादक पुरवठादार
झिंक पिकोलीनेट हे एक सेंद्रिय झिंक सप्लिमेंट आहे, ज्यामध्ये झिंकचा अणू पिकोलीनिक ॲसिडच्या रेणूला जोडलेला असतो. अभ्यासातून असेही सूचित झाले आहे की झिंक सप्लिमेंट्समुळे मुलांमध्ये श्वसनसंस्थेच्या संसर्गाचे प्रमाण कमी होऊ शकते. झिंक ॲसिटेट, झिंक ग्लुकोनेट, झिंक पिकोलीनेट आणि झिंक सल्फेट यांसारखे अनेक प्रकारचे झिंक सप्लिमेंट्स उपलब्ध आहेत. झिंक पिकोलीनेट हे झिंक सप्लिमेंटचे एक सहज उपलब्ध होणारे स्वरूप आहे, जे शरीरात वापरासाठी मूल झिंक मुक्त करण्याकरिता सहजपणे विरघळते. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, झिंक पिकोलीनेट हे अधिक जैवउपलब्धतेच्या दाव्यांसह एक सप्लिमेंट म्हणून मोठ्या प्रमाणावर वापरले जात असले तरी, या दाव्याला पुष्टी देणारे वैज्ञानिक अभ्यास खूपच कमी आहेत.
-
व्हिटॅमिन यू (मिथाइलमेथियोनाइन सल्फोनिअम क्लोराईड) सीएएस: ६३८८९-२७-०
व्हिटॅमिन यू, ज्याला मिथाइलमेथिओनाइन सल्फोनिअम क्लोराईड (Methylmethionine Sulfonium Chloride) असेही ओळखले जाते, हे एक अल्सर-विरोधी औषध आहे, जे प्रामुख्याने जठरातील अल्सर आणि लहान आतड्यातील अल्सरवर उपचार करण्यासाठी वापरले जाते. हे मानवी शरीरासाठी एक अत्यावश्यक पोषक तत्व नाही. व्हिटॅमिन यू (डीएल-मेथिओनाइन मिथाइलसल्फोनिअम क्लोराईड) हे एक नैसर्गिक मेथिओनाइन-व्युत्पन्न आहे, जे वनस्पतींच्या मेथिओनाइन चक्रात एक सक्रिय घटक म्हणून आढळते, जिथे ते मिथाइल ट्रान्सफरेजसाठी सब्सट्रेट म्हणून काम करते (ऑगस्पर्जर इत्यादी, २००५). ऐतिहासिकदृष्ट्या, या संयुगाचा उपयोग जठर आणि लहान आतड्यातील अल्सरवर उपचार किंवा प्रतिबंधक म्हणून केला गेला आहे (नाकामुरा इत्यादी, १९८१). जेव्हा डुकरांना लठ्ठ करण्यासाठीच्या आहारात २५ मिलीग्राम प्रति किलो खाद्य या प्रमाणात व्हिटॅमिन यू दिले जाते, तेव्हा त्यामुळे एकूण वजनात ३.६% वाढ होते आणि खाद्य कार्यक्षमता २.०% ने कमी होते, असे दिसून आले आहे (सोल्न्त्सेव्ह आणि फिलिपोविच, १९८१).
-
व्हिटॅमिन बी ५ (डी-कॅल्शियम पॅन्टोथेनेट) सीएएस:१३७-०८-६ उत्पादक पुरवठादार
कोएन्झाइम ए चा एक घटक म्हणून डी-कॅल्शियम पॅन्टोथेनेट प्रथिने, शर्करा आणि चरबी यांच्या चयापचयाचे नियमन करते आणि रोगांना प्रतिबंध करते. हा पाळीव प्राणी आणि माशांच्या वाढ व विकासासाठी, तसेच चरबीच्या संश्लेषणासाठी आणि विघटनासाठी एक अत्यावश्यक पदार्थ आहे. डी-कॅल्शियम पॅन्टोथेनेटच्या कमतरतेमुळे कोंबड्यांची वाढ मंदावते आणि त्यांच्या प्रजनन यंत्रणेत बिघाड होतो. त्यामुळे, वाढीचा घटक म्हणून डी-कॅल्शियम पॅन्टोथेनेटचा वापर खाद्य मिश्रणांमध्ये केला जातो. याव्यतिरिक्त, डी-कॅल्शियम पॅन्टोथेनेटचा वापर अन्न उद्योगांमध्ये, जसे की न्याहारीचे धान्य, पेये, पथ्यकर आणि बाळांच्या अन्नामध्ये, अन्न समृद्धीकरण म्हणूनही मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.
-
व्हिटॅमिन डी२ (एर्गोकॅल्सिफेरॉल) सीएएस: ५०-१४-६ उत्पादक पुरवठादार
एर्गोकॅल्सिफेरॉल, ज्याला व्हिटॅमिन डी२ या नावानेही ओळखले जाते, हा वनस्पती आणि यीस्टमध्ये आढळणारा व्हिटॅमिन डीचा एक प्रकार आहे. त्यात मुडदूस प्रतिबंधक गुणधर्म नसतात. ते शरीराला कॅल्शियम आणि फॉस्फरस शोषून घेण्यास मदत करते. याचा उपयोग आहारातील पूरक म्हणून केला जातो. याचा उपयोग हायपोपॅराथायरॉईडीझम (एक अशी स्थिती ज्यात शरीरात पुरेसे पॅराथायरॉइड संप्रेरक तयार होत नाही), रिफ्रॅक्टरी रिकेट्स (हाडे मऊ आणि कमकुवत होणे, ज्यावर उपचारांचा परिणाम होत नाही; याला व्हिटॅमिन डी रेझिस्टंट रिकेट्स असेही म्हणतात), आणि फॅमिलीअल हायपोफॉस्फेटेमिया (शरीरात व्हिटॅमिन डीचे विघटन करण्याची क्षमता कमी झाल्यामुळे अनुवांशिकरित्या होणारा मुडदूस किंवा ऑस्टिओमॅलेशिया) यांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो. एर्गोकॅल्सिफेरॉलचा उपयोग उंदीरनाशक म्हणूनही केला जातो.
-
बिस(माल्टोलेटो) ऑक्सो व्हॅनेडियम CAS:38213-69-3 उत्पादक पुरवठादार
प्राण्यांवर केलेल्या चाचण्यांमध्ये बिस(माल्टोलेटो)ऑक्सोव्हॅनेडियम (BMOV) एक यशस्वी मधुमेह-विरोधी औषध म्हणून सिद्ध झाले आहे. तथापि, त्याच्या कार्यपद्धतीबद्दल फारच कमी माहिती उपलब्ध आहे. असे मानले जाते की, BMOV हे प्रोटीन टायरोसिन फॉस्फेटेज (PTP) या एन्झाइमचा एक स्पर्धात्मक आणि परिवर्तनीय अवरोधक म्हणून कार्य करते.
-
कॅल्शियम मॅलेट CAS:17482-42-7 उत्पादक पुरवठादार
कॅल्शियम मॅलेटचा वापर केवळ अन्न पूरक आणि पौष्टिक पूरकांमध्येच केला जात नाही. मजबूत हाडे आणि दात तयार होण्यात, फ्रॅक्चरनंतर हाडांच्या ऊतींच्या पुनर्निर्मितीत कॅल्शियम महत्त्वाची भूमिका बजावते, तसेच हृदयाची नियमित लय आणि मज्जातंतूंचे स्पंदन राखण्यास मदत करते.
-
व्हिटॅमिन बी ५ (डी-पँथेनॉल) सीएएस:८१-१३-० उत्पादक पुरवठादार
डेक्सपँथेनॉल हे पॅन्टोथेनिक ॲसिड (व्हिटॅमिन बी ५) चे एक व्युत्पन्न आहे. ते त्वचा आणि श्लेष्मपटलामध्ये प्रवेश करून वेगाने पॅन्टोथेनिक ॲसिडमध्ये रूपांतरित होते. हे पॅन्टोथेनिक ॲसिड अत्यंत आर्द्रताशोषक असून ते पाणी प्रभावीपणे बांधून ठेवते. त्यामुळे, डेक्सपँथेनॉलचा वापर मॉइश्चरायझर म्हणून केला जाऊ शकतो. खाज कमी करण्यासाठी आणि जखम लवकर बरी होण्यासाठी ते औषधी आणि सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये मिसळले जाते. मलमांमध्ये, त्याचा वापर उन्हामुळे भाजणे, सौम्य भाजणे, त्वचेच्या किरकोळ जखमा आणि विकारांवर उपचार करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. पोटाच्या मोठ्या शस्त्रक्रियेनंतर पॅरालिटिक इलियसची (आतड्यांतील अडथळा) शक्यता कमी करण्यासाठी ते त्वरित लावले जाते. याव्यतिरिक्त, केसांच्या मुळांना ओलावा देण्यासाठी आणि केसांना चमकदार स्वरूप देण्यासाठी ते व्यावसायिक शॅम्पू आणि हेअर कंडिशनरमध्ये पूरक म्हणून वापरले जाऊ शकते. डेक्सपँथेनॉलच्या कार्याची नेमकी यंत्रणा अजूनही अस्पष्ट आहे, कदाचित ॲसिटिलकोलीनवरील त्याच्या वर्धक प्रभावामुळे हे घडत असावे.
-
व्हिटॅमिन डी३ (कोलेकॅल्सिफेरॉल) सीएएस:६७-९७-० उत्पादक पुरवठादार
व्हिटॅमिन डी हे स्टेरॉइड डेरिव्हेटिव्ह आहे. ही अशा संयुगांसाठी वापरली जाणारी एक सामान्य संज्ञा आहे, ज्यांची रचना समान असते आणि जी हाडांच्या सामान्य वाढीवर आणि देखभालीवर परिणाम करतात. सध्या, व्हिटॅमिन डी क्रियाशीलता असलेले किमान दहापेक्षा जास्त प्रकारचे स्टेरॉल्स आहेत. परंतु त्यापैकी फक्त दोन महत्त्वाचे प्रकार आहेत, जे प्रो-व्हिटॅमिन डी म्हणून ओळखले जातात. एक म्हणजे अर्गोस्टेरॉल, जे वनस्पती तेल किंवा यीस्टमध्ये आढळते. सूर्यप्रकाश किंवा अतिनील किरणांच्या संपर्कात आल्यावर ते व्हिटॅमिन डी२ तयार करू शकते. याला कोलेकॅल्सिफेरॉल किंवा अर्गोकॅल्सिफेरॉल असेही म्हणतात. दुसरे म्हणजे ७-डीहायड्रोकोलेस्टेरॉल, जे त्वचेमध्ये आढळते. प्रकाशाच्या संपर्कात आल्यावर त्याचे व्हिटॅमिन डी३ मध्ये रूपांतर होते. यालाही कोलेकॅल्सिफेरॉल म्हणतात. डी२ आणि डी३ यांची रचना समान असते. ते स्टेरॉलच्या पूर्वसूचकांचे बी-रिंग डेरिव्हेटिव्ह आहेत. फरक एवढाच आहे की व्हिटॅमिन डी२ च्या बाजूच्या साखळीत एक मिथाइल गट आणि एक दुहेरी बंध असतो.
